Cezaryzm lub cezaropapizm polega na przypisywaniu państwu zwierzchności politycznej i teologicznej nad Kościołem i zwalcza teokrację, w której Kościół dominuje nad władzą państwową. Bizantyjski cezaropapizm polegał na stawianiu cesarza na równi z apostołami.
Cezaropapizm przetrwał do stworzenia wersji niemieckiej jako "święte cesarstwo rzymskie narodu niemieckiego" podobnie stało się w Rosji carskiej oraz we współczesnych Kościołach
narodowych.
W starożytności w Cesarstwie Rzymskim religia była narzędziem politycznym i wspólny kult cesarza miał gwarantować jedność państwa. Chrześcijaństwo stało się religią państwową w Bizancium po 380 roku. Bizantyjska władza cesarska rozstrzygała spory dogmatyczne i obsadzała stanowiska kościelne oraz karała za odstępstwo od chrześcijaństwa. Cesarz był zwierzchnikiem państwa i kościoła, który był włączony do struktury państwa jako jeden z instrumentów sprawowania władzy do 1453 roku, czyli do upadku Cesarstwa Wschodnio-Rzymskiego.
Do upadku Cesarstwa w Bizancjum przyczyniła się tragedia dwudziestoletniego Króla Władysława III Warneńczyka (1424-1444), który podpisał w imieniu Polski i Węgier pakt z Papieżem Eugeniuszem IV przeciwko Imperium Tureckiemu. Personalna Unia Polski i Węgier trwała tym razem od 1440 do 1444 roku w obliczu zagrożenia przez Imperium Tureckie. W 1443 roku wojska Władysława III odniosły świetne zwycięstwo nad Turkami w Bułgarii. Wówczas Król Polski i Węgier zawarł z Turkami bardzo korzystny pokój.
Niestety rok później Papież Eugeniusz przerażony możliwością upadku Bizancjum, napierał na Króla Polski i Węgier Władysława III, żeby zerwał pokój z Turkami w czasie, kiedy Papież miał nadzieję na połączenie Kościoła Rzymskiego z Bizantyjskim i nalegał na natychmiastowy atak Polaków i Węgrów na wojska Imperium Tureckiego, bez poczynienia potrzebnych przygotowań. Papież działał w nadziei, że klęska Imperium Tureckiego zabezpieczy Konstantynopol i usunie wojska Turków z Europy do Azji Mniejszej, co miało dać szanse na pojednanie Rzymu z Bizancjum.
Niestety dwudziestoletni Król Polski i Węgier poległ na polu bitwy pod Warną prowadząc do boju rycerzy polskich i węgierskich w 1444 roku. Zwycięstwo wojsk tureckich dało Turkom możliwość podboju Konstantynopola w 1453 roku i umocnienie władzy Imperium Tureckiego
nad Słowianami na Bałkanach, oraz zagrożenie całej Środkowej Europy na ponad dwieście lat, do zwycięstw Króla Jana III Sobieskiego pod Wiedniem i pod Parkanami w 1683 roku. Ważne
jest żeby pamiętać że drugi ukoronowany władca z dynastii Jagiellonów, również dwudziestoletni Król Węgier i Bohemii, Ludwik II Jagiełło (1506-1526) zginął w 1526 roku bitwie pod Mohaczem walcząc przeciwko wojskom Sulejmana Wspaniałego, głównego twórcy Imperium Tureckiego.
Wracając do historii Państwa Kościelnego: Była ona zapoczątkowana w 754 roku darowizną króla Franków Pepina Małego. Darowizna ta otrzymana w Imperium Karolińskim pozwoliła Kościołowi nabrać znamion instytucji państwowej, jako państwo Boże na Ziemi. Cesarze sascy próbowali wprowadzić cezaropapizm uważając się "za stojących nad papieżem władców całego świata chrześcijańskiego."
Otton I ogłosił się "cesarzem rzymskim narodu niemieckiego" w 962 roku i dla swego syna Ottona II poprosił o rękę córki Bazylego II Bułgarobójcy, cesarza bizantyjskiego. Miała ona na imię Teofano i przybyła na dwór niemiecki z ogromną ilością prawników w celu wprowadzenia prawa bizantyjskiego w Niemczech, w których z czasem powstał niemiecki kult władzy i hierarchii urzędniczej. Zakończenie plagi wojen religijnych w Niemczech potwierdziło w pokoju westfalskim w 1648 roku zasadę "cuius regio eius religio," (czyja władza, tego religia obowiązuje jego poddanych) w tradycji bizantyjskiego cezaropapizmu. Zasada ta nie była uznawana w Polsce.
Znacznie wcześniej, w 988 roku Włodzimierz Wielki z Kijowa poślubił Annę Porfirogenetkę, siostrę cesarza Bazylego II Bułgarbójcy, po przyjęciu przez Włodzimierza chrztu w Chersoniu. Anna przybyła do Kijowa na dwór wielkiego księcia z ogromną ilością prawników w celu
wprowadzenia prawa bizantyjskiego w Kijowie i we Włodzimierzu a z czasem w Moskwie, do czasów po najeździe Mongołów, kiedy nastąpił silny wpływ mongolski na państwowe instytucje moskiewskie.
Polska była jedynym państwem w północnej Europie, które zachowało humanistyczną kulturę łacińską. Podobnie się stało, chociaż w innych okolicznościach jedynie w czasie rozwoju kultury w Hiszpanii, gdzie, tak jak w Polsce, nie było supremacji władców nad Kościołem i nie było
tradycji bizantyjskiego cezaropapizmu. Cytując słowa Ojca profesora Mieczysława A. Krąpca: "Polski naród uformował się jako jeden z pierwszych w średniowiecznej Europie. Ukształtował się w kulturze chrześcijańskiej, przyjmując z chrztem tradycję kultury rzymskiej. Byliśmy narodem, który jako jedyny w tej części Europy zachował cywilizację łacińską."
Polacy stworzyli kulturę szlachecką opartą na rozwoju ustawodawstwa tak, że w Europie jedynie w Polsce kulturę narodową formował samorodny system ustawodawczy a nie tak jak w innych państwach dwór królewski i miasto. Po zniszczeniach dokonanych przez najazdy mongolskie
począwszy od 1241 roku, napływowa ludność miejska z Niemiec i innych krajów nie była lojalna
wobec króla polskiego tak, że musiał on stworzyć wyjątkowy w Europie system obronny polegający na sojuszu z właścicielami ziemi, którzy stanowili ponad 10% ludności i stali się wyjątkowym fenomenem mas szlachty herbowej na całym kontynencie europejskim.
W Polsce tworzył się pierwszy w nowożytnej Europie system praw obywatelskich w czasie, kiedy następstwo tronu dynastii Jagiellonów zależało od zgody sejmików szlacheckich, w których szczycono się że ich zasadą moralną był slogan „Polska nie rządem, ale cnotą stoi.” Przez kilkaset lat Polska była krajem największej wolności w Europie. Od 1505 do 1791 roku, przez prawie trzysta lat najwyższą władzę w Polsce stanowiła Izba Posłów. Wiek XVI był złotym wiekiem rozkwitu w historii Polski oraz powstania Rzeczypospolitej Szlacheckiej, w której liczba wolnych obywateli sięgała miliona ludzi po raz pierwszy w historii rządów reprezentatywnych na świecie.
Każdej demokracji zagraża oligarchia jak to ponad dwa tysiące temu zauważył Arystoteles. Wiemy, że Republikę Rzymską zniszczyła oligarchia właścicieli latyfundiów tak jak
w Polsce w XVII wieku Rzeczpospolitą Szlachecką zniszczyła głównie oligarchia magnatów działających na Rusi Litewskiej. W czasie „Nocy Saksońskiej,” pod władzą Sasów przy ogólnym upadku moralności powstało powiedzenie, że „Polska nierządem stoi.”
Sejm ustanowił pierwsze w Europie ministerstwo oświaty w 1773 roku oraz system szkolnictwa
opartego na polskich wyrażeniach naukowych. Skonfederowany Seym Wielki 1788-1792, w
którym obowiązywała większość głosów a nie jednomyślność wymagana na sesjach zwykłych, zatwierdził Konstytucję 3go Maja, 1791 która podstawowo była zmianą ustroju Polski z Rzeczypospolitej Szlacheckiej na Monarchię Konstytucyjną. Była to druga na świecie nowoczesna konstytucja dotycząca jednego państwa, różniąca się od amerykańskiej konstytucji dotyczącej stanów zjednoczonych i zatwierdzonej cztery lata wcześniej w 1787 roku.
Państwo polskie nie potrafiło obronić się przed wymazaniem Polski z mapy Europy na ponad sto lat w 1795 roku. Każdy z trzech zaborów Polski był poprzedzony przegraną w obronnej wojnie Polski i jej łacińskiej kultury przeciwko podbojowi przez
Absolutystyczne Imperium Rosyjskie.
www.pogonowski.com
|
