Stefan Karboński

Ś. p. Stefan Karboński, były szef władz cywilnych ruchu oporu i jego żona Zofia, bohaterka radia podziemia są pochowani w USA na cmentarzu Amerykańskiej Częstochowy – Ich życzeniem było żeby ich grób przeniesiono do Warszawy na Cmentarz ba Powąskach.

Stefan Korboński (ur. w 1901 w, zm. w Waszyngtonie w 1989) – działacz ruchu ludowego, prawnik i publicysta oraz organizator Polskiego Państwa Podziemnego, przez ponad rok był Delegatem Rządu na Kraj (do końca czerwca 1945), reprezentował PSL na Sejmie Ustawodawczym. Wcześniej na przełomie 1918 i 1919 bral on udział w obronie Lwpwa. Do wojska zgłosił się w 1920 roku w czasie wojny polsko-bolszewickie, zaś w 1921 brał udział III powstaniu śląskim. Był kawalerem Śląskiego Krzyża Waleczności i Zasługi oraz Krzyżem Virtuti Militari. W 1939 roku porucznik Korboński dostał się do niewoli sowieckiej, z której uciekł i powrócił do okupowanej przez Niemców Warszawy i podjął działalność konspiracyjną w ZWZ i AK. Wraz z żoną Zofią kierowali radiostacją z codziennym narażeniem życia ścigani przez stale czynny nadzór radiowy Gestapo. Ich nadania z były retransmitowane do Polski przez rozgłośnię Świt.”

W kwietniu 1941 Korboński objął funkcję szefa Kierownictwa Walki Cywilnej i organizatora cywilnego ruchu oporu oraz kierownika działalności sądów podziemnych. Od lipca 1943 był szefem Oporu Społecznego. Po wybuchu powstania w sierpniu 1944 objął stanowisko dyrektora Departamentu Spraw Wewnętrznych. Do aresztowaniu go w czerwcu 1945 przez NKWD pełnił funkcję Delegata Rządu PR na Kraj oraz de facto obowiązki przewodniczącego Rady Jedności Narodowej. Po uwolnieniu z sowieckiego więzienia powrócił do praktyki adwokackiej i działalności w ruchu ludowym, został członkiem kierownictwa PSL największego ugrupowania politycznego opozycyjnego wobec władz komunistycznych. W styczniu 1947 został wybrany posłem na Sejm Ustawodawczy ale tegoż roku, po ucieczce S. Mikołajczyka, uciekł do Szwecji wraz z z żoną, Zofią uciekł przez Szwecję do USA gdzie zaangażował się w działalność publicystyczną pełnił funkcje przewodniczącego Polskiej Rady Jedności w Stanach Zjednoczonych oraz przewodniczącego polskiej delegacji do Zgromadzenia Europejskich Narodów Ujarzmionych, którego kilkakrotnie był przewodniczącym.

W 1973 Korboński otrzymał nagrodę Fundacji Alfreda Jurzykowskiego za swoją działalność literacką, zaś w 1980 Instytut Yad Vashem przyznał mu medal Sprawiedliwych w uznaniu jego zasług dla ratowania tysięcy Żydów podczas okupacji. Był on również odznaczony Krzyżem Armii Krajowej i Medalem za Wojnę 1939–1945, Złotym Krzyżem Zasługi oraz pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego w 1995 roku. Karboński był autorem książek: „W imieniu Rzeczypospolitej” Paryż: Instytut Literacki, 1954, „W imieniu Polski Walczącej” London: B. Świderski, 1963, „Polskie Państwo Podziemne” Paryż: Instytut Literacki, 1975; „Między młotem a kowadłem” London: Gryf, 1969; „W imieniu Kremla” Paryż: Instytut Literacki, 1956; „The Jews and the Poles in World War II,” New York : Hippocrene Books, 1989.


WWW.pogonowski.com