|
60. rocznica powstania w Getcie Warszawskim
|
|
 PAP 11:59 (aktualizacja 14:58)
Prezydent Izraela Mosze Kacaw, prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski i ambasador Izraela w Polsce Szewach Weiss (fot. AFP)
Hołd ofiarom powstania w Getcie Warszawskim złożyli prezydenci Aleksander Kwaśniewski oraz przebywający z oficjalną wizytą w Polsce prezydent Izraela Mosze Kacaw. W tym roku minęła 60. rocznica powstania w Getcie Warszawskim. Obaj prezydenci przeszli z Umschlagplatz poprzez miejsce, gdzie znajdował się bunkier Żydowskiej Organizacji Bojowej, skwer Szmula Zygielbojma - do Pomnika Bohaterów Getta.
Flagi Polski i Izraela wnieśli przed pomnik dwaj biegacze z Polski i Izraela, którzy tu zakończyli 96-km "Bieg Życia". Trzech rabinów odmówiło modlitwę pamięci poległych. Apel poległych odczytał kapitan Andrzej
Śmietana. Po apelu kompania reprezentacyjna oddała salwy honorowe. Hymny Polski i Izraela odegrała Orkiestra Reprezentacyjna WP.
Prezydenci złożyli wieńce pod Pomnikiem Bohaterów Getta. Wieńce złożyła też grupa żyjących uczestników powstania, m.in. Marek Edelman.
Prezydenci złożyli też wieńce pod tablicą upamiętniającą działalność Rady Pomocy Żydów "Żegoty" - organizacji ratującej Żydów. Asystował im Władysław Bartoszewski, jeden ze współzałożycieli "Żegoty".
W uroczystości uczestniczyła kilkusetosobowa grupa młodzieży z Izraela. Większość dzień wcześniej wzięła udział w Marszu Żywych, którego trasa wiodła z byłego KL Auschwitz do byłego KL Birkenau. Nad bezpieczeństwem czuwali policjanci, funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu i tajnych służb Izraela. Na okolicznych domach znajdowali się snajperzy. Nad placem krążył helikopter.
19 kwietnia 1943 r. do getta wkroczyło 2 tys. żołnierzy SS, Wehrmachtu i cudzoziemskich formacji pomocniczych. Miały one wykonać rozkaz reichsfuehrera SS Heinricha Himmlera z 16 lutego 1943 r. o ostatecznej likwidacji getta w Warszawie. Getto - jako zamknięty obszar - hitlerowcy utworzyli jesienią 1940 r.
Kwiaty pod Pomnikiem Bohaterów Getta (fot. AFP)
Warszawskie getto było największe na ziemiach polskich. W obrębie Żydowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej (tak brzmiała "oficjalna" nazwa niemiecka) za 3-metrowym murem znalazło się ok. 400 tys. osób. Wiosną 1941 r. - w okresie największego zagęszczenia - getto liczyło ok. 450 tys. mieszkańców.
W 1942 r. zaczęła się likwidacja gett. 22 lipca przyszła kolej na Warszawę. Do września 1942 r. deportowano z Warszawy do obozu zagłady w Treblince 310 tys. ludzi.
Kiedy w kwietniu 1943 r. Niemcy wkroczyli do getta, by zniszczyć jego resztki, zbrojny opór stawiła im ok. 600-osobowa grupa powstańców pod przywództwem Żydowskiej Organizacji Bojowej. Gdy przystępowali do powstania, w getcie było jeszcze ok. 65 tys. ludzi. ŻOB powstała pod koniec 1942 r., w odpowiedzi na rozpoczęcie likwidacji getta. Skupiała ludzi reprezentujących różne odłamy polityczne społeczeństwa żydowskiego. Na jej czele stanął 24-letni Mordechaj Anielewicz. Sztab ŻOB-u tworzyli: Icchak Cukierman, żyjący do
dziś Marek Edelman, Michał Rojzenfeld i Hersz Berliński. ŻOB założyła m.in. fabrykę granatów i butelek zapalających - tzw. koktajli Mołotowa.
Na początku powstania, mimo ogromnej przewagi liczebnej i militarnej, Niemcy nie mogli złamać oporu powstańców. Kierujący akcją likwidacyjną gen. SS Juergen Stroop (stracony za to po wojnie na mocy wyroku polskiego sądu) musiał wprowadzić do akcji dodatkowe oddziały i sprzęt.
Pomoc dla mieszkańców getta koordynowała Rada Pomocy Żydom "Żegota" - jedyna tego rodzaju organizacja w okupowanej Europie. Już pod koniec grudnia 1942 r. ŻOB otrzymał od dowództwa AK pierwsze 10 pistoletów. Polacy przerzucali do getta również materiały wybuchowe i zapalające. Akcje zbrojne polskiego podziemia umożliwiły pewnej liczbie powstańców wydostanie się z płonącego getta.
8 maja 1943 r. padł bunkier dowództwa powstania przy ul. Miłej 18. Anielewicz, wraz z innym członkami dowództwa organizacji, popełnili samobójstwo. 16 maja Stroop wydał rozkaz wysadzenia wielkiej synagogi przy ul. Tłomackiej. Wydarzenie to miało być dla Niemców ostatecznym aktem pacyfikacji. Zaraz potem Stroop doniósł z triumfem Hitlerowi, że "dzielnica żydowska w Warszawie przestała istnieć".
Według raportu Stroopa ujęto 56 tys. Żydów, z których ok. 7 tys. zgładzono. Resztę wywieziono do obozów zagłady (są to dane nie w pełni wiarygodne). Liczba poległych i rannych Niemców nie jest dokładnie znana. Polska prasa podziemna oceniała straty niemieckie na 400 zabitych i 1000 rannych.
W maju 1943 r., na wieść o losie warszawskiego getta, Szmul Zygielbojm, członek Rady Narodowej przy rządzie RP na wychod?stwie w Londynie, popełnił samobójstwo. Był to jego protest przeciw bierności aliantów zachodnich wobec zagłady Żydów.
|
|
30 kwiecień 2003
|
|
aaa
|
|
|
|
2009.03.05. Serwis wiadomości ze świata bez cenzury
styczeń 1, 2003
tłumacz
|
Benedykt XVI o "lekarstwie nieśmiertelności"
marzec 9, 2008
PAP
|
Zadłużenie Skarbu Państwa wzrosło w maju o 2,8%
lipiec 22, 2002
PAP
|
Pasożyty
styczeń 5, 2009
przeslala Elzbieta Gawlas Toronto
|
"Bunt w wojsku, salwa w Biały Dom"
styczeń 24, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Stanislaw Michalkiewicz
kwiecień 11, 2006
Gośka
|
Odpowiednie potraktowanie "geniuszy biznesu"
lipiec 13, 2005
PAP
|
Zderzenie Poglądów w Głowie Bush'a
marzec 1, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Nosił ślepy kulawego -
czyli plan Balcerowicza wobec Polski
październik 17, 2007
Artur Łoboda
|
Zbiorcze sprostowanie jednej serii fałszywek PAP
czerwiec 18, 2008
tłumacz
|
"Czarne owce" w szeregach przedstawicieli Polonii
październik 23, 2003
|
"Jestem Obywatelem USA a nie małpą!"
luty 8, 2004
antycenzor
|
Tymiński: Bojkot Wyborczy
wrzesień 28, 2007
Stan Tymiński
|
Zarobki w systemie ochrony zdrowia
maj 9, 2006
Adam Sandauer
|
CO MOŻE I POWINNO ŁˇCZYĆ POLAKÓW
luty 20, 2003
Leszek Skonka
|
Światowy Dzień Chorego 2005 r.
luty 11, 2005
Adam Sandauer
|
Niewolnictwo w historii USA
marzec 26, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Jak stracili wladze
wrzesień 6, 2005
przeslala Elzbieta
|
Tajny Brytyjski Document Oskarża Izrael
listopad 28, 2005
Iwo Cyprian Pogonowski
|
3 maja rocznica uchwalenia pierwszej polskiej Konstytucji
maj 3, 2003
|
więcej -> |
|
