Pozostałe to: Polonez, Mazur, Oberek, Kujawiak.
Ale przez wiele lat Krakowiak był symbolem polskości. I do dziś organizacje polonijne traktują wykonanie Krakowiaka - jako symbol swojej przynależności narodowej.
Jego ranga wiąże się pośrednio z rolą - jaką w historii Polski mieli Krakusi.
Krakusi to lekka polska kawaleria o charakterze narodowym.
Zorganizowana została w okresie Księstwa Warszawskiego - w 1812 roku
Krakusi wyróżniali się strojem który składał się z chłopskiej sukmany w kolorze granatowym lub białym, czapki rogatywki w kolorze czerwonym z kwadratowym wierzchem obramowanej czarnym barankiem na otoku. Uzbrojenie Krakusów składało się z lanc wzoru kozackiego pozbawionych proporczyków, szabli różnych wzorów i pistoletów noszonych na smyczy.
Pułk Krakusów wojsk Księstwa Warszawskiego, walczył pod dowództwem ks. Józefa Poniatowskiego. Wziął udział w bitwie pod Lipskiem gdzie był w eskorcie ks. Józefa Poniatowskiego.
Pod koniec 1814 roku część żołnierzy Pułku Krakusów wcielono do 1 Pułku Ułanów, a resztę zdemobilizowano.
Po wybuchu powstania listopadowego z ochotników została odtworzona formacja Krakusów - utworzone dwa pułki, jeden samodzielny dywizjon, oraz trzy samodzielne szwadrony. Ubiór Krakusów zależał od okolic, gdzie tworzył się poszczególny pułk - czy szwadron, lecz nawiązywał on do barw Pułku Krakusów Księstwa Warszawskiego. Składał się z białej sukmany z karmazynowym kołnierzem i wyłogami oraz kartuszami na piersiach, szarych spodni z lampasem karmazynowym, rogatywek z białym lub czarnym barankiem na otoku i brunatnych opończ. W ubiorze zachowano naszywane ładownice na piersiach. Uzbrojenie Krakusów składało się z pistoletów, szabel oraz lanc z proporcem w kolorze amarantowo-białym.
Te nowo zorganizowane oddziały Krakusów brały udział w wielu bitwach i potyczkach powstania listopadowego.
Następnie oddziały Krakusów ponownie zostały zorganizowane w trakcie powstania krakowskiego, gdy powstały oddziały Krakusów – krakowski i trzy miechowskie.
Także w trakcie powstania styczniowego istniało szereg oddziałów Krakusów. Wyróżniały się od innych oddziałów kawalerii przede wszystkim strojem nawiązującym do stroju Krakusów Księstwa Warszawskiego.
W II Rzeczpospolitej odtworzono ideę oddziałów Krakusów w formie Przysposobienia Wojskowego.
Oddziały Krakusów uzbrojono w karabinki francuskie, szable i lance, które przechowywano na posterunkach policji, w oddziałach Wojska Polskiego lub Obrony Narodowej. Umundurowani byli w bluzy wojskowe, drelichowe z proporczykami koloru czerwonego, na których był trójkąt niebieski przylegający do podstawy proporczyka. Mundur uzupełniała rogatywka z czerwonym otokiem i lanca z proporczykiem.
Temat tańca "Krakowiak" zainspirował wielkich polskich kompozytorów.
Fryderyk Chopin – Krakowiak op.14 na fortepian i orkiestrę (1828)
Maurycy Moszkowski – Krakowiak na fortepian
Ignacy Paderewski – Krakowiak fantastyczny
Karol Szymanowski – Krakowiak na fortepian
Ludomir Różycki – Pan Twardowski (1921)
Michaił Glinka – Krakowiak
Grażyna Bacewicz - Krakowiak
I na koniec należy wyjaśnić: kim byli "Krakowiacy" i czym jest taniec "Krakowiak".
Od wieków średnich - do Potopu Szwedzkiego Kraków był miastem o bardzo wielkiej kulturze.
Stworzono tu wiele wybitnych dzieł sztuki i rzemiosła artystycznego.
(O czym nie ma pojęcia obecny Dyrektor Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego UM Krakowa - Stanisław Dziedzic)
Wielka kultura rodziła chęć identyfikacji okolicznych mieszkańców - zarówno bogatego chłopstwa - jak też drobnej szlachty.
Zrodził się więc styl ubioru i styl tańca, który był podobny dla ludności okolic Krakowa. Przy czym te okolice sięgały prawie pod Kielce i poza Tarnów.
Nawet w Sączu identyfikowano się z Krakowiakami - w wyniku czego funkcjonuje "Sądecki Krakowiak".
Naturalnym pasem oddzielającym Krakowiaków od Górali było pasmo podbeskidzia.
Jako dziecko tańczyłem dumnie Krakowiaka - przebrany w mieszaninę różnych strojów.
Powyższy film przedstawia Taniec Krakowiak - wykonany przez Zespół Pieśni i Tańca UJ "Słowianki".
Zarejestrowany 17 listopada 2012 roku w Nowohuckim Centrum Kultury.
Dysharmonia chóru wynika z tradycji pieśni, a nie z umiejętności wykonawców - bo te są doskonałe.
W przeciwieństwie do bardziej znanych wykonań zespołów Mazowsze i Śląsk, które są wariacjami na temat Krakowiaka - ten taniec wiernie oddaje elementy tańca Krakowiak.
