|
59. rocznica powstania w białostockim getcie
|
|
 Ocaleni z holokaustu muszą nie tylko dać świadectwo zbrodniom, ale też ostrzegać przed nietolerancją i wskazywać wzorce cichego bohaterstwa - apelowali uczestnicy obchodów 59. rocznicy wybuchu powstania w getcie w Białymstoku.
Główne uroczystości odbyły się w piątek przy pomniku odsłoniętym 9 lat temu, upamiętniającym ofiary nierównej, kilkudniowej walki obrońców getta z przeważającymi siłami niemieckimi.
W obchodach uczestniczyła m.in. delegacja dawnych białostockich Żydów mieszkających obecnie w Izraelu oraz żydowska młodzież. Odmówiono kadysz - modlitwę za zmarłych.
Znicze zapłonęły również w piątek pod pomnikiem poświęconym pamięci około ośmiuset Żydów, którzy spłonęli w Wielkiej Synagodze w Białymstoku, podpalonej przez Niemców 27 czerwca 1941 roku.
Zbud?my w sobie najlepsze myśli, jak żyć, jak wychować najmłodsze pokolenie, aby świat stał się jaśniejszy i nigdy nie wróciły ciemności holocaustu - mówiła przy pomniku poświęconym obrońcom getta Felicja Nowak, która przeżyła w nim pobyt.
Attache kulturalny ambasady Izraela w Polsce Beth-Eden Kite podkreśliła, że obowiązkiem wobec przyszłych pokoleń jest kontynuacja budowy mostów pojednania, aby tolerancja szła przed ślepą nienawiścią, aby potępiać antysemityzm we wszystkich jego formach i uczyć się, jak znowu żyć w pokoju.
Przewodniczący żydowskiej gminy wyznaniowej w Warszawie Piotr Kadlczik dodał, że po holokauście ciągle są takie miejsca, jak Treblinka, Oświęcim. Takie miejsca pojawiają się na ulicach Jerozolimy, Hajfy czy Tel Awiwu - mówił Kadlczik w czasie uroczystości. Powstanie w białostockim getcie uznawane jest za drugi pod względem wielkości, po Warszawie, zryw ludności żydowskiej w walce z Niemcami.
Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej w 1941 roku hitlerowcy wkroczyli do Białegostoku i prawie natychmiast spalili dwie żydowskie dzielnice. Wielką bożnicę, w której Żydzi próbowali się schronić, podpalono wraz z przebywającymi w niej lud?mi.
16 sierpnia 1943 roku w białostockim getcie wybuchło powstanie. Bezpośrednim powodem akcji zbrojnej były niemieckie przygotowania do likwidacji getta. Nierówna walka trwała kilka dni - wśród historyków nie ma zgodności, jak długo trwało powstanie. Na pomniku obrońców getta widnieje napis, że walki trwały między 16 a 25 sierpnia 1943 roku.
Słabo uzbrojonych powstańców było trzystu. Niemców -dziesięć razy więcej. Używali czołgów i samolotów. Główne walki w getcie toczyły się 16 sierpnia. W kolejnych dniach broniły się już tylko pojedyncze punkty oporu.
Przed wojną w Białymstoku było ok. 40 tys. Żydów. Wiceprezydent miasta Krzysztof Teodoruk podkreślał w czasie piątkowych uroczystości, że Białystok był wtedy znaczącym ośrodkiem kultury i religii żydowskiej, a mieszkańcy miasta pochodzenia żydowskiego kształtowali oblicze miasta, jego dorobek gospodarczy, czuli się tutaj dobrze, jak u siebie. Na podstawie materiałów żydowskich, białostocki historyk prof. Adam Dobroński ocenia, że w 1941 roku w Białymstoku mogło przebywać nawet 100 tysięcy Żydów, bo było wielu uciekinierów z innych części kraju.
Gdy zamknięto getto, szacunki żydowskie mówią o 60 tys. osób. Po krwawym stłumieniu powstania i wywózkach do obozów zagłady, z tej społeczności ocalało zaledwie kilkaset osób.
Większą grupę stanowią Żydzi wywiezieni w czasie wojny na Wschód, którym udało się stamtąd wrócić. Obecnie mieszkają najczęściej w Izraelu i USA.
Przy okazji rocznicy, ukazał się pod redakcją prof. Dobrońskiego czwarty tom książki "Białostoccy Żydzi", w którym są relacje osób, które przeżyły wojnę i mieszkają w różnych krajach. |
|
16 sierpień 2002
|
|
PAP
|
|
|
|
Polski nie ma, jest za to "Osten Israel"!
kwiecień 4, 2006
ZYGMUNT JAN PRUSIŃSKI
|
Zarząd Mesko zwolnił całą 220-osobową kadrę kierowniczą
sierpień 28, 2002
PAP
|
al-Kubaysi: Proces polityczny korzystny dla Al-Kaidy
sierpień 10, 2007
przysłał marduk
|
Trąd wolnej mowy
sierpień 8, 2003
Andrzej Kumor
|
Refleksje post-Rychłocickie
sierpień 16, 2007
Marek Głogoczowski
|
Demokracja = Mediokracja dla Imbecylów.
styczeń 18, 2008
Tezlav von Roya
|
Dotychczasowy Koszt Napadu USA Na Irak: Trzy Tysiące Miliardów Dolarów
marzec 2, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Lynch otwiera studio w Polsce
listopad 21, 2002
http://wp.pl
|
Pani doktor Halino Zamel,
Kocham Panią!
Pani doktor Halino Zamel
sierpień 1, 2003
przesłała Elżbieta
|
Nowy Rząd tak samo chory jak stary, tak samo antyspołeczny
luty 21, 2008
PAP
|
"Otwieramy się na Unię" po to by się solidniej zamykać
kwiecień 30, 2003
|
Lepiej wyjechać, niż zakładać firmę
sierpień 8, 2006
|
"Świadek incignito:
wrzesień 6, 2004
|
Sztandary i proporczyki, przemowy i procesyje ...
sierpień 7, 2004
www.dziennik.krakow.pl
|
Aktualne " Przestrogi dla Polski"
maj 6, 2003
przesłała Elżbieta
|
Dlaczego politycy wspierają mafie
lipiec 28, 2005
PAP
|
Ataki na polskość
wrzesień 8, 2007
..
|
Organizacje żydowskie naciskają
luty 3, 2007
PAP
|
Polskie obozy koncentracyjne jako te japońskie bomby atomowe
październik 31, 2004
Mirosław Naleziński
|
Koniec stulecia chowania dolarów w materace?
grudzień 30, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
więcej -> |
|
