|
Smutek po katakli?mie
|
|
Takim napisem na planszy redakcja TVN24 (28 grudnia 2004) wprowadza nas w stan zadumy. Pewnie smutek to mało powiedziane. Rozpacz to zbyt wiele, skoro ta tragedia nie dopadła nas tu i teraz. Dwa dni wcześniej, na pasku z wieściami u dołu ekranu napisano - Dziś mija rok od trzęsienia ziemii w Iranie. Obie wielkie tragedie, jednak tę ostatnią świat mocniej przeżywa. Powody są oczywiste - zginęły tysiące turystów, czyli obywateli zamożnych i sytych, "z wielkiego świata". Kiedy dawniej w Bengalii* ginęły dziesiątki tysięcy ludzi, to agencje nadmieniały o tym niejako dla porządku. Teraz los obszedł się wyjątkowo łaskawie z tym biednym krajem; podano - "utonęli płynący łodzią ojciec i jego synek", co przy tysiącach ofiar w sąsiednich państwach, wygląda na ironię tegoż losu... W obu notkach chochlik, zapewne ze zrozumiałej zgryzoty, zaserwował błędy ortograficzne.
Podczas omawiania katastrofy, media wspominały o wielu krajach - Indonezja, Malezja, Indie, Tajlandia, Birma, Bangladesz, Sri Lanka. Słowniki podają - Lankijczyk i lankijski (od Sri Lanka), ale dlaczego nie Srilańczyk i nie srilański, skoro Hongkończyk i hongkoński (od Hong Kong)? A tuż obok mamy imię... Srul (wyszłam za Srula, studiowało z nami dwóch Srulów; mieć pietra oraz spietrać się to także od imienia?). Bodaj jedynie z pierwszą nazwą państwa, nasi geografowie i poloniści nie mieli kłopotów. Ostatnie trzy nazwy to (jeszcze teraz) językowe dylematy. Birma od wielu lat powinna być określana (po polsku) jako Mianmar, Bangladesz to Bengalia*, zaś Sri Lanka to raczej Lankia*. Nie sądzę, aby w tych krajach naszą ojczyznę określano miłym nam wyrazem Polska. Jest jeszcze wiele do zrobienia w polskich atlasach, bowiem nazwa każdego państwa i jego stolicy powinna być prawidłowo spolszczona. Być może w innych językach owe nazwy brzmią śpiewniej, ale po polsku Sri Lanka nie trąca elegancją... Więcej - przy innych poprawnie spolszczonych nazwach jest skandalicznym geograficzno-polonistycznym przeoczeniem! Kłania się spór Italia/Włochy. Kiedyś ten piękny kraj mógł kojarzyć się z obuwnictwem (kształt linii brzegowej). Obecna nazwa propaguje fryzjerstwo i mamy kraj w rodzaju Kudły/Kudlia. Jednak biura turystyczne zapraszają raczej do słonecznej Italii, gdyż Włochy są dobre na deszczowy zjazd fachowców od strzyżenia z nadmiaru włosia lub specjalistów od niedoborów tej materii.
PS Zabawy sylwestrowe specjalnie nie szkodzą twórcom paska u dołu ekranu - Indonezja: nowe silne wstrząsy ziemii. Pewnie ten sam pisarz, co kilka dni temu - identyczny (kilkugodzinny) błąd, czyli żadnych wniosków. Co zrobiłby nauczyciel, gdyby uczeń popełnił ten sam błąd w kolejnych dyktandach? Można mieć wątpliwości cukini/cukinii, Chyloni/Chylonii, ale ziemii? To już trzeba mieć wyobra?nię nie z tej Ziemii! Dobrze, że błądzą pisząc, bo cóż by z nich byli za lekarze albo piloci? Pod informacjami o noworocznych zabawach - Sylwester 2005. Istotnie, powitanie było roku 2005, ale to był sylwester 2004 albo 2004/2005...
* - propozycje geograficzno-polonistyczne
Jamaże i Marcioże - Telestacja Kurier 3 (28 grudnia 2004)
Ukazano wizerunek pana Marciohy. Jeśli nie popełniono błędu, to panu Marcioże gratulujemy nazwiska, jeśli pomylono h/ch, to panu Marciosze przysługuje tryb sprostowania... Skoro narkotyk marihuana określamy potocznie jako maryha (nie marycha), to piszmy o zawartości maryżki (nie maryszki i nie maryśki) w przesyłce. Podobnie - wataha/wataże, watażka/watażce; Jamaha/Jamaże, Jamażka/Jamażce; Sapieha/Sapieże, także Sapieżanka oraz (zdrobniale) Sapieżka/Sapieżce, również Sapieżaneczka. Jeśli dama nazywa się Zofia Stanisława Sapieha, to zwracamy się do pani Zochy Stachy Sapiehy, ale mówimy o pani Zosze Stasze Sapieże (jeśli jest to poseł Jan Maria Rokita, to do pana Jacha Marychy Rokity, o panu Jachu Marysze Rokicie). Słownikowa dopuszczalność rezygnacji z ż na rzecz sz jest karygodnym przymknięciem oka na brak logiki i na zanik tradycji.
Superekspres i Teleekspres - Życie (24 grudnia 2004)
Na zamieszczonej reprodukcji gazety z 1934 roku widać wielki tytuł - ***Ilustrowany Kuryer Codzienny***. Można dojrzeć również - ***Założyciel i Naczelny Redaktor Marjan Dąbrowski*** oraz ***numer telefonu do portjera***. Redaktor urodził się jako Marjan, ale zapewne zmarł jako Marian. Język polski zmienia się w czasie i powstaje pytanie - czy po zmianie zasad obowiązujących w naszym języku należy zmieniać tytuły mediów? Skoro dawno ustalone tytuły gazet pozmieniały swe tytuły, a nowo powstające przystosowały się do słowników (mamy w tytułach Kurier), to może należałoby zmienić nazwy innych mediów? Super Express, Teleexpress na Superekspres i Teleekspres? Archaiczne nazwy mają swój sentymentalny urok, ale jeśli bylibyśmy wierni tradycji w omawianej dziedzinie, zaś w innych stosowalibyśmy zmodernizowane słownictwo, to po wielu latach mielibyśmy niezły galimatias...
Mirosław Naleziński
|
|
5 styczeń 2005
|
|
Mirosław Naleziński
|
|
|
|
Platforma programowa anarchosyndykalistów
grudzień 15, 2003
Adrian Dudkiewicz
|
Przegrana Leppera
wrzesień 22, 2006
Władysław Chmiel
|
Morskie Igrzyska
sierpień 5, 2003
Zbigniew Sulatycki
|
Dokąd zmierza prawo
marzec 17, 2007
Marek Olżyński
|
Komputerowe sprawdzanie wyników wyborów - tylko pilotażowo
sierpień 3, 2002
PAP
|
Doliny władzy
sierpień 22, 2005
Mirnal
|
Wyszedł nie wyjedzie
sierpień 26, 2002
|
Komu zalezalo aby zabic W.Milewicza?
maj 9, 2004
|
Czerwona gospodarka
czerwiec 24, 2003
przesłała Elżbieta
|
Upiory przeszłości
listopad 18, 2005
Dziennik Polski
|
Stop wariatom prasowym!
czerwiec 23, 2006
Wojciech Romerowicz
|
"Fundusze strukturalne Unii Europejskiej"
kwiecień 26, 2003
przesłała Elżbieta
|
Samobójczy atak na Liban
sierpień 9, 2006
Biuletyn Informacyjny Instytutu Schillera
|
*Teleekspres* nie *Teleexpress*
listopad 17, 2004
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
Kwaśniewski: bąd?my wdzięczni za dni, które papież nam poświęcił
sierpień 19, 2002
PAP
|
Manuela Gretkowska Nowa partia polityczna
listopad 29, 2006
mik4
|
"Cywilizowana" Unia której pragniemy
kwiecień 28, 2003
IAR
|
Nowy wirus
luty 2, 2006
net
|
Iracki rozgardiasz
wrzesień 23, 2003
Andrzej Kumor
|
Powrót szwadronów śmierci
lipiec 13, 2006
John Pilger
|
więcej -> |
|