|
Ukraini, nie Ukraińcy
|
|
*Mówi się* (6 listopada 2004, powtórka) - ciekawy program, w którym prof. Jerzy Bralczyk odpowiadał na pytania językowo rozdartych rodaków. *Dlaczego Czeczeni a nie Czeczeńcy? Bowiem ci pierwsi to raczej w znaczeniu narodu, ci drudzy raczej w znaczeniu plemienia.* Szkoda, że Profesor nie posiłkował się podobną nazwą - *Słoweni* (nie *Słoweńcy*). A przy okazji nadmienię, że 20 września 1998 wysłałem do Rady Języka Polskiego propozycję, aby zamiast *Ukraińcy* stosowano *Ukraini*. Wszak *Rumunia, Rumunka, Rumun i Rumuni, nie Rumuńcy, Amerykańcy, Japońcy i Marokańcy*... Gdyby wpisano tę proponowaną formę do słowników, to dzisiaj nie byłoby problemów językowych z Czeczeńcami (Ukraińcami, Słoweńcami, Słowińcami), bowiem byliby *Czeczeni (Ukraini, Słoweni, Słowini*). Także powinno być *Dalmata/Dalmaci* zamiast *Dalmatyńczyk/Dalmatyńczycy* tudzież *Dalmatyniec/Dalmatyńcy* oraz *Samojed/Samojedzi* (inaczej *Nien/Nieni* zamiast *Nieniec/Nieńcy*; słowa *Niemiec/Niemcy* nie mają krytykowanych zakończeń, zatem są poza owymi rozważaniami). I byłby spokój, i nazwy ładniejsze (jednak zakończenia -niec/-ńcy mogą być uznane za nieprzyjazne, jak *Polacy/Polaczki*)...
24 marca 2003 podano, że *odbyły się dwa referenda, w których Czeczeńcy oraz Słoweńcy wypowiadali się w sprawie swej konstytucji (pierwsi) oraz w sprawie wejścia do UE (drudzy)*. Znacznie przyja?niej brzmiałoby *Czeczeni i Słoweni (oraz... Ukraini)*.
Maciej Malinowski, mistrz polskiej ortografii, na swej witrynie zauważa - *Okazuje się, że za poprawne językoznawcy uznają zarówno określenia Czeczen, Czeczeni, jak i Czeczeniec, Czeczeńcy. Powołuje się również na prof. J. Miodka - Czeczeniec, choć dłuższy o jedną zgłoskę od Czeczena (a więc mniej ekonomiczny), jest jednak od Czeczena - dzięki przyrostkowi '-ec' - słowotwórczo wyrazistszy, ekspresyjniejszy, a przy tym jednoznacznie wskazuje na etniczny charakter nazwy.* Zatem powyższy pogląd niezupełnie odpowiada opinii prof. J. Bralczyka, która jest mi bliższa.
Pan Malinowski podaje tamże ciekawostkę dotyczącą niedalekiego nam regionu. Wyjaśnia różnicę między *Fin a Finlandczyk* oraz przymiotnikami *fiński a finlandzki* - *Według słowników języka polskiego Fin to 'mężczyzna narodowości fińskiej', a Finlandczyk 'obywatel Finlandii'. Z kolei fiński znaczy 'dotyczący narodowości' (np. język fiński), a finlandzki 'dotyczący przynależności państwowej' (np. obywatel finlandzki).*
Owszem, znam ów dualizm i od paru lat mnie on bulwersuje - dlaczego Finlandia miałaby być uprzywilejowana? Czyżby - *dzieje dzielnego narodu fińskiego*, ale - *historia państwa finlandzkiego*? Po kiego? A *wojna radziecko-fińska* powinna nazywać się jednak *finlandzka*? *Rząd finlandzki, nie fiński*? I raczej *Zatoka Finlandzka*, nie *Zatoka Fińska*? Jaka różnica pomiędzy paniami - *Finka/Finlandka*? Dawniej pisarka fińska to twórczyni w języku fińskim, ale pod obcym zaborem, zaś współcześnie pisarka finlandzka to obywatelka Finlandii pisząca np. po szwedzku? Oczywiście - można, ale po co wprowadzać takie podziały, które są rozróżniane przez niewielu Polaków? Dlaczego wyróżniać Finów/Finlandczyków?
Wystarczy znale?ć inne państwa, które mają w nazwie cząstkę land i sprawdzić, czy zamieszkiwane są przez narody o podobnych nazwach i... mamy analogiczne sytuacje. Zatem - Irlandia, ktorą zamieszkują ci Irlandczycy albo ci Irlandzi (ci Irlandowie) jako obywatele oraz ten Ir, ci Irzy (ci Irowie), ta Irka jako współplemieńcy; Islandia, Islandczycy albo Islandzi (Islandowie) oraz Is, Isi (Isowie), Iska; Grenlandia, Grenlandczycy albo Grenlandzi (Grenlandowie) oraz Gren, Greni (Grenowie), Grenka; Tajlandia, Tajlandczycy albo Tajlandzi (Tajlandowie) oraz Taj, Taje (Tajowie), Tajka, dawniej Syjam, Syjamczycy albo Syjami (Syjamowie); Holandia, Holandczycy/Holenderczycy albo Holandzi/Holendrzy (Holandowie/Holendrowie) oraz Hol, Hole (Holowie), Holka, ewentualnie Niderlandy, Niderlandczycy, Niderlandzi (Niderlandowie) oraz Nider, Niderzy (Niderowie), Niderka. I podwójne przymiotniki (naród/kraj) - irski/irlandzki, iski/islandzki, greński/grenlandzki, tajski/tajlandzki, holski/(holandzki/holenderski) albo niderski/niderlandzki... No i Finlandia, Finlandczycy albo Finlandzi (Finlandowie) oraz Fin, Fini (Finowie), Finka a ponadto fiński/finlandzki.
A co z nami? Przecież nie rozróżniamy polski/polakowski... Mamy (mieliśmy) rodaków, którzy piszą (pisali) na obczy?nie po polsku, również co pisali w językach obcych, kiedy nie było Polski. Także piszących jak omówiono poprzednio, ale po Jej powstaniu. Teraz znamy polskich obywateli (m.in. sportowcy, biznesmeni), którzy nie piszą po polsku, bowiem przybyli do nas niedawno, ale uzyskali obywatelstwo polskie, zatem Polakami są jedynie z urzędowego nadania. Nie ma potrzeby wymyślania podwójnych określeń - bliższego znaczenia dowiadujemy się z kontekstu. Może ustalimy podobną zasadę tworzenia przymiotników - naród polski od Polska, zaś państwo polandzkie od Poland albo Polandia (a jeśli nie my, to może cudzoziemscy językowi racjonalizatorzy?).
*Ojczyzna polszczyzna* (9 listopada 2004) - prof. J. Miodek odciął się od powracających pomysłów na uproszczenie naszej ortografii: *Wiele ludzi sądzi, że można byłoby uprościć naszą ortografię. A jest ona sto razy łatwiejsza niż w języku angielskim, francuskim i niemieckim.* Rozumiem irytację Profesora, jednak jak można obliczyć niepoliczalne? Sto? A może tylko dwa razy? Zapewne to wyolbrzymienie niczym hiperbola (Lenin przelicytował Profesora twierdząc, że demokracja proletariatu jest milion razy większa od burżuazyjnej)... No i oczywiście, jedynie wyra?nemu zdenerwowaniu można przypisać *wiele* zamiast *wielu*.
Mirosław Naleziński, Gdynia
www.mirnal.neostrada.pl
|
|
19 listopad 2004
|
|
Mirosław Naleziński
|
|
|
|
Z kagańcem na pysku
wrzesień 20, 2003
Andrzej Kumor
|
Kierowcy będą płacić za wjazd do Krakowa?
październik 19, 2004
|
O przestępczym wymiarze sprawiedliwości tylko dla cierpiacych na bezsenność...
luty 19, 2004
wróg Okrągłego Stołu
|
Mafia w Kościele Mariackim
czerwiec 19, 2006
Stan Dawid Ligoń
|
Promowanie półgłówków czyli...
styczeń 11, 2008
|
Kilka uwag odnośnie Kosowa
luty 26, 2008
Artur Łoboda
|
"Wstyd narodowy"
październik 5, 2003
|
Administracja narodowa a UE
kwiecień 30, 2003
przeslala Elzbieta
|
Życzenia Świąteczne
marzec 28, 2005
redakcja zaprasza.net
|
Ogłoszenie ze słupa
czerwiec 26, 2004
|
Irena Sendlerowa nie żyje
maj 12, 2008
PAP
|
Obraz mówi wszystko
sierpień 15, 2004
|
Bush: położymy kres tyranii na całym świecie
styczeń 23, 2005
zaprasza.net
|
Ojczyzna
maj 19, 2003
ks. Czeslaw Bartnik
|
Defiance (Opor) … czyli jak zydo-masoneria z USA gloryfikuje zydo-bolszewickie kurwy
luty 14, 2009
Piotr Zychowicz
|
Edukacja
październik 10, 2006
Artur Łoboda
|
Białoruś chce poprawy stosunków z Polską
grudzień 10, 2002
Piotr Mączyński
|
Likwidacja publicznej służby zdrowia
październik 23, 2008
PAP
|
Watykan przeciw interwencji USA w Iraku
grudzień 23, 2002
PAP
|
Symptomy
czerwiec 9, 2003
Artur Łoboda
|
więcej -> |
|