|
Odpolitycznianie prokuratury
|
|
 PROKURATORZY W POLSCE
Wszystkich prokuratorów jest - 5 270
W 324 prokuraturach rejonowych - 3 669
W 42 prokuraturach okręgowych- 1 191
W 10 prokuraturach apelacyjnych - 223
W Ministerstwie Sprawiedliwości - 79
W Instytucie Pamięci Narodowej - 92
Na urlopach pozostaje - 16
JAK JEST
JAK MA BYĆ
AGATA ŁUKASZEWICZ
Pozbawienie prokuratora generalnego prawa do wydawania zarządzeń, wytycznych i poleceń mogących wpływać na treść czynności procesowych to rządowy sposób na odseparowanie prokuratury od polityki. Czy może okazać się skuteczny?
Pomysł, w formie propozycji zmian do ustawy o prokuraturze, trafił właśnie do Sejmu. Jaka czeka go przyszłość? Podobno szybko trafi do pierwszego czytania. Jak propozycje ocenia środowisko? Szczególnie jedna wydaje się bardzo ciekawa.
Oddzielenie funkcji ministra, członka rządu i polityka od funkcji prokuratora generalnego, wzmocnienie samorządu prokuratorskiego, ograniczenie wieloszczeblowej machiny nadzoru w prokuraturze, żądanie, by nominacja prokuratora należała do prezydenta - o tym od lat mówi się wśród prokuratorów. Zdarza się, że kolejni ministrowie sprawiedliwości, a w ostatnich dwunastu latach było ich dwunastu, przyznają, że któreś z rozwiązań jest słuszne. I na tym koniec.
Z dala od polityki
- Chcę trzymać prokuraturę z daleka od polityki - takie zobowiązanie kilka miesięcy temu podczas pierwszej rozmowy z "Rz" złożył minister sprawiedliwości Grzegorz Kurczuk. Od tego czasu konsekwentnie powtarza je w każdej rozmowie na temat reformy prokuratury. Konieczność taką dostrzegła w czasie negocjacji także Unia Europejska, a niedawno także i polski rząd. Do Sejmu trafił właśnie obszerny (kilkudziesięciostronicowy) rządowy projekt zmian w kilku ustawach, w tym w ustawie o prokuraturze. Wśród kilkunastu propozycji, które jej dotyczą, znalazła się jedna szczególnie ciekawa. Jej celem jest - jak napisano w uzasadnieniu - odseparowanie polskiej prokuratury od polityki.
- Prokurator generalny kieruje działalnością prokuratury osobiście bąd? przez zastępców, wydając zarządzenia, wytyczne i polecenia - zasada jest bez zmian. W projekcie zapisano jednak, że zarządzenia, wytyczne i polecenia nie mogą dotyczyć treści czynności procesowych. Takim zapisem rząd chce odseparować prokuraturę od polityki. - Nieporozumienie, fikcja, zmiana zupełnie nieistotna, mydlenie oczu - to określenia, które najczęściej padały z ust byłych prokuratorów, którzy dziś wykonują inne zawody prawnicze. Wielu z naszych rozmówców przyznaje, że ręczne sterowanie sprawami, które przyszło im prowadzić, spowodowało niechęć do zawodu, a w konsekwencji odejście z niego.
Większość jest sceptyczna
- To zupełnie nieistotna zmiana - ocenia Marek Łopuszański, niegdyś prokurator (oskarżał m.in. w sprawie Bogusława Bagsika), dziś adwokat. W praktyce nic się bowiem nie zmieni. Nadal prokurator nadrzędny nad prowadzącym sprawę będzie mógł sugerować, co i jak prowadzić, kogo przesłuchać, a kogo nie. A politycy, jeśli tylko będą chcieli, będą mogli nadal sterować sprawami, tak jak to robią dotychczas - kwituje.
- Jedynym rozwiązaniem na oderwanie prokuratury od polityki jest rozdzielenie funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego - mówi "Rz" inny eksprokurator Wojciech Cacko, dziś radca prawny. Prawnicy mają już nawet wizję takiego urzędu: PG byłby wybierany przez Sejm i to zapewniłoby mu polityczną niezależność. Dopóki najwyższym szczeblem prokuratury będzie PG, będący jednocześnie ministrem sprawiedliwości (z politycznego rozdania), apolityczna prokuratura pozostanie tylko mrzonką.
Nocne telefony
- Nie chcę pluć w gniazdo, z którego wyszedłem. Przepracowałem w prokuraturze kilkanaście lat - mówi "Rz" jeden z bardzo znanych warszawskich byłych prokuratorów, dziś radca prawny. Wspomina, że zdarzało się, iż nawet w nocy odbierał telefony z instrukcjami, jak prowadzić sprawę. Chodziło oczywiście o wytyczne polityczne. Inny, który dziś robi karierę w adwokaturze, mówi o codziennych "konferencjach" między kierownictwem wydziału a prokuratorami zatrudnionymi w ministerstwie na temat prowadzenia niemal każdej bieżącej sprawy. - Dochodziło już do paranoi. Czasem np. zastanawiano się, czy znanego polityka można po prostu wezwać do prokuratury na przesłuchanie, używając zwykłego druku, czy też zaprosić go do niej w specjalnej formie np. eleganckim listem - wspomina. Kolejny z eksprokuratorów wspomina, jak odebrano mu sprawę, kiedy w planie śledztwa wyraził chęć przesłuchania "niewłaściwych politycznie" świadków.
Kropka nad i
- Prokurator jest apolityczny, tak mnie uczono i tę dewizę dziś realizuję - zapewnia Adam Wo?ny, prokurator prokuratury rejonowej. Zapewnia, że sam nie odczuł żadnych nacisków. A rządową propozycję ocenia przychylnie. - Byłoby to postawienie kropki nad i. Może to właśnie jest potrzebne - mówi.
Dużo bardziej krytyczni są prokuratorzy prokuratur okręgowych, do których trafia więcej spraw wpływowych ludzi. - Polityczne sterowanie to niemal chleb powszedni - mówi nam prokurator, którego nazwisko ostatnio bardzo często przewija się w prasie. Coraz więcej ludzi odchodzi więc z zawodu. Zostają ci, którym odpowiada praca pod dyktando i ci, którzy wierzą, że w końcu coś się zmieni - twierdzi.
JAK JEST
Art. 10 obowiązującej dziś ustawy o prokuraturze:
1. Prokurator generalny:
1) kieruje działalnością prokuratury osobiście bąd? przez swoich zastępców,
2) wydaje zarządzenia, wytyczne i polecenia.
2. Prokurator generalny może podejmować wszelkie czynności wchodzące w zakres działania prokuratury lub zlecać ich wykonanie podległym mu prokuratorom, chyba że ustawa zastrzega określoną czynność wyłącznie jego właściwości.
3. Prokurator przełożony może zlecić podległym prokuratorom wykonanie czynności należących do jego zakresu działania, chyba że ustawa zastrzega określoną czynność wyłącznie jego właściwości, oraz przejmować czynności prokuratorów podległych.
JAK MA BYĆ
Tak miałby brzmieć nowy art. 10 ustawy o prokuraturze:
1. Prokurator generalny kieruje działalnością prokuratury osobiście bąd? przez zastępców PG, wydając zarządzenia, wytyczne i polecenia.
2. Akty, o których mowa w ust. 1, nie mogą dotyczyć treści czynności procesowych.
3. Prokurator przełożony może zlecać podległym prokuratorom wykonanie czynności należących do jego zakresu działania, chyba że ustawy zastrzegają określoną czynność wyłącznie jego właściwości, oraz przejmować czynności prokuratorów podległych, chyba że ustawy stanowią inaczej.
|
|
22 luty 2003
|
|
http://www.rzeczpospolita.pl/
|
|
|
|
POLSKA - UNIA 17
listopad 24, 2002
Prof. Jerzy Nowak
|
Ta paranoja trwa dalej
październik 16, 2008
PAP
|
Natarczywe pytania zasadnicze
wrzesień 5, 2006
Ludwik Skurzak
|
Najważniejszy fragment ("mało znany") wywiadu Gazety Michnika z matką Chodarowskiego.
marzec 17, 2008
W.M.
|
Szachy
maj 26, 2008
Marek Jastrząb
|
Zbójeckie "prawo".
Urzędnicy, czy rzezimieszki?
sierpień 16, 2004
PAP
|
Więcej urzędników po wejściu do Unii
sierpień 3, 2002
alt
|
„Historia nauczycielką życia”
Przemówienie Hitlera z 1935 roku
luty 19, 2003
|
11 września - najohydniejszy spisek w historii państwa
październik 8, 2007
Zbigniew Jankowski
|
sdfsaf
październik 4, 2005
adssa
|
Popieramy czy nie popieramy postutaty lekarzy?
maj 21, 2007
dr Adam Sandauer
|
Na arbeit do Reichu
sierpień 28, 2003
Andrzej Kumor
|
"Moralność"
czerwiec 30, 2008
PAP
|
Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu
październik 19, 2008
Artur Łoboda
|
Ataki na polskość
wrzesień 8, 2007
..
|
"Gdyby nie Balcerowicz byli byśmy drugą Ukrainą, albo Białorusią"
marzec 31, 2004
|
Gdybym...
luty 16, 2005
Marian Hemar (Marian Hescheles 1901-1972)
|
Żydzi mają rację
październik 7, 2006
Jerzy Skoryna
|
Czy Masakra Libanu Poprzedza Atak na Iran?
lipiec 21, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Ostatnie wezwanie
sierpień 16, 2008
Artur Łoboda
|
więcej -> |
|
