|
Amerykańscy Żydzi chcą konsultacji na temat kształtu ustawy reprywatyzacyjnej
|
|
Środowiska żydowskie ze Stanów Zjednoczonych wywierają nacisk na polskie władze w celu zagwarantowania sobie korzystnych dla nich zapisów w przygotowywanej przez Ministerstwo Skarbu Państwa ustawie reprywatyzacyjnej. W grudniu do premiera i prezydenta trafiły listy podpisane przez lidera Światowej Żydowskiej Konferencji Roszczeniowej. Israel Singer wyraża w nich m.in. obawę o uwzględnienie w zaspokajaniu roszczeń majątkowych Żydów i ich spadkobierców, którzy stracili majątki w czasie II wojny światowej z winy niemieckiego okupanta. Tymczasem już w 1952 r. odszkodowania te były uregulowane na mocy porozumienia z Niemcami.
Prace nad kolejną, jedenastą już wersją ustawy reprywatyzacyjnej trwają w Polsce niemal od roku. Ma ona być dostosowana do możliwości finansowych państwa i zadośćuczynić jedynie tym osobom, które utraciły majątki z naruszeniem dekretów nacjonalizacyjnych wydanych w 1944 r. Nie wiadomo, czy ustawa będzie dotyczyć wyłącznie obywateli państwa polskiego, czy też katalog uprawnionych do restytucji zostanie poszerzony o osoby nie będące obecnie obywatelami RP. Taki postulat forsują m.in. środowiska żydowskie. Wielkość rekompensat nie jest jeszcze ostatecznie znana. Ministerstwo skarbu zaproponowało ostatnio, by było to zaledwie 5 proc. wartości utraconego mienia.
Wprowadzenie ewentualnego wymogu posiadania polskiego obywatelstwa przez osoby ubiegające się o rekompensatę z tytułu utraconego majątku w dniu wejścia w życie ustawy reprywatyzacyjnej krytykują środowiska żydowskie. Tym bardziej że już poprzedni projekt ustawy, przygotowany przez rząd Jerzego Buzka, Aleksander Kwaśniewski zawetował w marcu 2001 r. Oficjalnie m.in. z powodu kryterium obywatelstwa. Zarówno prezydent, jak i obecny premier Leszek Miller wielokrotnie wskazywali, że reprywatyzacja powinna objąć również byłych obywateli II RP pochodzenia żydowskiego i ich spadkobierców.
Organizacje żydowskie chcą ponadto, by polski rząd zaspokoił roszczenia majątkowe obywateli II RP pochodzenia żydowskiego, których mienie zostało skonfiskowane przez... władze III Rzeszy. Oznaczałoby to wzięcie przez Polskę odpowiedzialności za poczynania niemieckiej administracji okupacyjnej.
"Zostałem zaalarmowany informacją, która do nas dotarła" - pisze w liście do Leszka Millera lider Światowej Żydowskiej Konferencji Roszczeniowej Israel Singer. "Proszę sobie przypomnieć, że w kierowanym do Pana liście napisałem, że wierzymy, iż konieczne jest rozpoczęcie poważnej dyskusji, która zagwarantuje, że będzie ona sensowna i godna, z korzyścią tak dla Polski, jak i dla byłych żydowskich obywateli RP oraz ich rodzin, i której efektem będzie ustanowienie szerokiego procesu restytucyjnego" - czytamy w piśmie.
Israel Singer żąda od władz polskich, by przed uchwaleniem ostatecznej wersji ustawy odbyły się konsultacje ze środowiskiem żydowskim, których celem winno być wyrównanie "historycznych błędów, które dotyczyły społeczności żydowskiej z Polski". W związku z tym reprezentanci organizacji żydowskich chcą koniecznie i jak najszybciej spotkać się z odpowiedzialnymi za przygotowanie projektu ustawy reprywatyzacyjnej członkami rządu, w nadziei - jak napisał Singer - że wspólnie dojdą do satysfakcjonującego obie strony rozwiązania.
- Żadnego spotkania nie planujemy. Do premiera przychodzi wiele listów - oświadczył lakonicznie rzecznik rządu Michał Tober. Nie chciał wypowiadać się na temat, czy takie spotkanie dojdzie w ogóle do skutku.
Podobne słowa ze strony szefa Światowej Żydowskiej Konferencji Roszczeniowej padły w korespondencji kierowanej do prezydenta Kwaśniewskiego, choć w jego przypadku wyra?niej zarysowano prośbę o "rychłą i skuteczną" interwencję w tej sprawie. Zresztą podczas jego ostatniej lipcowej wizyty w Ameryce organizacje żydowskie przypomniały mu o nieuregulowanej - zdaniem Żydów - kwestii zwrotu majątków żydowskich. "Byliśmy radzi z Pańskiego oświadczenia z lipca br. wygłoszonego w Waszyngtonie, dotyczącego wagi, którą Pan przywiązywał do 'wyrównywania historycznych błędów, które dotyczyły polskiej społeczności żydowskiej'" - czytamy w liście do Kwaśniewskiego.
Przedstawiciele organizacji żydowskich sugerują, by prezydent podjął "odpowiednie kroki" w celu doprowadzenia do, jak twierdzą, "sprawiedliwej reprywatyzacji".
Pomijając jednak dyplomatyczną konwencję listów kierowanych do Millera i Kwaśniewskiego, liderzy organizacji żydowskich w wypowiedziach dla amerykańskiej prasy jednoznacznie wyrażają swoje niezadowolenie z kształtu proponowanych rozwiązań reprywatyzacyjnych.
"Jesteśmy zaszokowani tą propozycją i wierzymy, że restytucja majątków doprowadzi do sensownej kompensaty byłym żydowskim obywatelom Polski i ich rodzinom, którzy ponieśli tak bolesne straty w czasie holokaustu. Są oni upoważnieni do otrzymania choć namiastki sprawiedliwości, a ta propozycja nawet się do tego nie zbliża" - napisał w specjalnym oświadczeniu Israel Singer.
- Ta sprawa jest od lat znana i była już poruszana na łamach prasy. Oczywiście te żądania nie wydają się być zasadne, gdyż już w 1952 r. na mocy tzw. Porozumienia Luksemburskiego zawartego pomiędzy ówczesną NRF a organizacjami żydowskimi uregulowana została właśnie sprawa odszkodowania za mienie, które Żydzi utracili na skutek działania władz okupacyjnych Rzeszy Niemieckiej. Teraz wygląda to tak, jakby domagać się zadośćuczynienia po raz drugi, ale tym razem od współofiary, lub odszkodowania za skradziony samochód i samego samochodu - wyjaśnia Marcin Libicki, poseł Prawa i Sprawiedliwości, członek sejmowej Komisji Europejskiej, zajmujący się problematyką reprywatyzacji.
Co, komu i kiedy?
Przygotowywany przez ministerstwo skarbu projekt ustawy reprywatyzacyjnej dotyczy lat 1944-62. Pewne jest, że nie obejmie tzw. mienia zabużańskiego i gruntów warszawskich. Najwięcej wątpliwości wśród ekspertów i twórców projektu budzą zagadnienia związane z kręgiem osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń. MSP rozważa możliwość, by byli nimi dawni właściciele nieruchomości położonych na obecnym terytorium Polski, którzy w chwili utraty majątku posiadali obywatelstwo polskie, niezależnie od tego, jakie obywatelstwo posiadają obecnie i jakiej są narodowości. Uprawnienie do rekompensaty byłoby dziedziczne, a miejsce obecnego zamieszkania spadkobierców nie miałoby znaczenia.
Krytycy tego rozwiązania przypominają jednak, że Polska jest stroną 12 umów zawartych z rządami państw europejskich i USA, na mocy których w zamian za wypłatę przez stronę polską zryczałtowanych odszkodowań państwa te przejęły odpowiedzialność z tytułu nacjonalizacji wobec ich obywateli, którzy ponieśli szkodę wskutek przejęcia mienia przez państwo polskie. Projekt ma też zachować zasadę dobrowolności wyboru ścieżki dochodzenia roszczeń reprywatyzacyjnych. Oznacza to, że będzie można ich dochodzić albo na mocy ustawy, w trybie administracyjnym lub w postępowaniu sądowym.
Obecnie w sądach znajduje się kilkaset pozwów dotyczących zwrotu mienia znacjonalizowanego przez państwo. W najbliższych miesiącach należy spodziewać się także pierwszych rozpraw przeciwko państwu polskiemu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu.
Według danych przedstawionych przez przedstawicieli MSP, ustawa ma objąć 54,5 tys. wniosków. Sumę roszczeń szacuje się na kwotę 35,6 mld zł. Są to oczywiście dane wstępne, gdyż wnioski będą weryfikowane także pod względem obciążenia długami znacjonalizowanych nieruchomości. Na wypłaty z tytułu roszczeń przewiduje się 300 mln zł z funduszu reprywatyzacyjnego, akcje z rezerwy reprywatyzacyjnej o wartości 1,8 mld zł, mienie polikwidacyjne przedsiębiorstw państwowych oraz mienie Skarbu Państwa. Ministerstwo rozważa również możliwość emisji papierów dłużnych, mających stanowić zabezpieczenie roszczeń. Na razie nie podjęto żadnych wiążących decyzji.
Maciej Walaszczyk
|
|
6 styczeń 2003
|
|
http://www.naszdziennik.pl/
|
|
|
|
Pani Europa w rozkroku
maj 14, 2006
Mirosław Naleziński, Gdynia
|
Żydom i Izraelowi wszystko wolno!
październik 24, 2006
tatar
|
Demagogia
maj 24, 2008
Marek Jastrząb
|
Cul-Capita/OraNUS, czyli niewidzialny "PAN" Zachodu
kwiecień 10, 2006
Marek Głogoczowski
|
Gorzej niż niewolnica
październik 15, 2004
|
Nowa doktryna Jimmy Carter’a?
kwiecień 27, 2008
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Zły Omen?
marzec 27, 2007
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Koniec stulecia chowania dolarów w materace?
grudzień 30, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Israel Shamir - "PaRDeS – an etude in Cabbala" (Rozdział 18 - ostatni)
maj 21, 2006
Israel Adam Shamir
|
Zakaz budowania dróg!
czerwiec 27, 2007
INTERIA.PL
|
Co robić? (II)
marzec 31, 2003
Andrzej Kumor
|
Z tarczą na ramieniu ...
styczeń 17, 2008
Gregory Akko
|
Dlatego muszą płacić ...
październik 20, 2004
|
Appology for 1953?
sierpień 23, 2007
ICP
|
List A. Doboszyńskiego do A. Słonimskiego
październik 10, 2005
Doboszyński Adam
|
"Sondaż" czy kpiny ze społeczeństwa?
styczeń 24, 2003
PAP
|
Czy Masakra Libanu Poprzedza Atak na Iran?
lipiec 21, 2006
Iwo Cyprian Pogonowski
|
Deklaracja Suwerenności Narodu
maj 1, 2005
przesłała Elzbieta
|
Krótka recenzja
maj 16, 2006
Renata Rudecka-Kalinowska
|
Pytanie, które powinien sobie zadać każdy Polak
styczeń 9, 2007
Artur Łoboda
|
więcej -> |
|
